Hayat Sigortaları Vergi Avantajı
Sigorta veya emeklilik sözleşmesinin Türkiye'de yerleşik ve merkezi Türkiye'de bulunan bir sigorta ve emeklilik şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla; kişinin şahsına, eşine ve 18 yaşından küçük çocukları adına yaptırdığı hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum, tahsil ve emeklilik gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primler, ödemenin fatura veya makbuz aslı ile belgelendirilmesi kaydıyla Gelir Vergisi Matrahı'ndan indirilebilmektedir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 63/3. maddesi ile ücretli çalışanlara 89/1. maddesi ile de beyannameye tabi mükelleşere bu hak sağlanmıştır.
İndirim Tutarı Sınırlamaları
1. Sigorta Priminin Ücretli / Mükellef Tarafından Ödenmesi Durumunda:
Hesaplamada indirim konusu yapılacak prim, aidat ve katkıların toplamı (birden fazla sigorta şirketine yapılan ödemelerin ve/veya mükellefin bakmakla yükümlü olduğu ve çalışmayan aile fertlerinin primleri) göz önünde bulundurulmalıdır.
A-) Ücretliler için: (*)
- Primin ödendiği ayda elde edilen brüt ücretin %5'ini aşamaz.
- Brüt asgari ücretin yıllık toplamını aşamaz.
(*) Şahıs sigortası priminin birkaç aylık veya yıllık dönemler için defaten ödendiğinin belgelendirilmesi halinde (ücretliler için) yapılan ödemenin bir aylık tutarı tespit edilip her aya isabet eden tutar yukarıda belirtilen yıllık brüt asgari ücret ve aylık brüt ücretin %5'i sınırlamalarına tabi tutularak dikkate alınabilir.
Örnek Uygulamalar
a) Ödenen şahıs sigorta priminin, asgari ücretin altında ve brüt ücretin %5'inin de altında kalması halinde;
Aylık Brüt Ücret: 2.000,00-TL Yıllık Brüt Asgari Ücret: 7.664,40-TL
Aylık Ödenen Sigorta Primi: 95,00-TL Aylık Ücretin %5'i: 100,00-TL
Kanun uyarınca brüt ücretin %5'i (2.000,00 x 0.05 = 100,00-TL) ile asgari ücretin yıllık brüt tutarı (7.664,40-TL) karşılaştırılacak küçük olan rakam yani 100,00-TL limit olarak alınacaktır. Bu örnekte ödenen aylık sigorta primi (95,00-TL); her iki rakamdan da düşük olduğu için tamamı indirime konu edilebilecektir.
| Şahıs Sigorta Primi İndirilmeden Önce | Sigorta Primi İndirildikten Sonra | |
| Aylık Brüt Gelir | 2.000,00-TL | 2.000,00-TL |
| SSK Primi İşçi Payı (%14) | 280,00-TL | 280,00-TL |
| İşsizlik Sigortası İşçi Payı (%1) | 20,00-TL | 20,00-TL |
| Şahıs Sigorta Primleri | --- | 95,00-TL |
| Gelir Vergisi Matrahı | 1.700,00-TL | 1.605,00-TL |
| Gelir Vergisi (%15) | 255,00-TL | 240,75-TL |
| Damga Vergisi (%0,6) | 12,00-TL | 12,00-TL |
| Kesinti Toplam | 567,00-TL | 552,75-TL |
| Net Ücret | 1.433,00-TL | 1.447,25-TL |
| FARK | 95,00 * %15 = 14,25-TL | |
Yukarıdaki örnek ödenen sigorta priminin, kişinin gelir vergisi yüzdesi oranında net gelirine ek olarak yansıdığı rakamsal olarak gözlenmektedir.
b-) Ödenen şahıs sigorta priminin; brüt ücretin %5'inin altında ve asgari ücretin yıllık brüt tutarının üstünde olması halinde Asgari Ücret tutarı dikkate alınacaktır. Örnek; Sigortalı A durumu gibi olabilir.
c-) Ödenen şahıs sigorta priminin; brüt ücretin %5'inin üzerinde asgari ücretin yıllık brüt tutarının altında olması halinde; Brüt ücretin %5'i indirilebilir prim olarak dikkate alınacaktır. Örnek Sigortalı B durumu gibi olabilir.
| Sigortalı A | Sigortalı B | |
| Brüt Ücret: | 15.000,00-TL | 2.000,00-TL |
| Ödenen Sigorta Primi: | 700,00-TL | 185,00-TL |
| Yıllık Brüt Asgari Ücret: | 7.664,40-TL | 7.664,40-TL |
| Brüt Gelirin %5'i: | 750,00-TL | 100,00-TL |
| *İndirilebilir Sigorta Primi: | 700,00-TL | 100,00-TL |
*Yıl içerisindeki toplam indirim miktarı asgari ücretin yıllık tutarını geçemez.
B-) Yıllık beyanname veren mükellefler için:
- Ödendiği yılda elde edilen gelirin %5'ini aşamaz.
- Brüt asgari ücretin yıllık toplamını aşmaz.
Örnek Uygulamalar
Yukarıda aylık olarak yapılan hesaplamalar; yıllık gelir, yıllık gelirin %5'i; ödenen yıllık sigorta primi ve brüt asgari ücretin yıllık tutarı üzerinden yapılabilir.
| Sigortalı A | Sigortalı B | |
| Yıllık Ticari Kazanç: | 144.000,00-TL | 24.000,00-TL |
| Yıllık Ödenen Sigorta Primi: | 6.600,00-TL | 2.220,00-TL |
| Yıllık Brüt Asgari Ücret: | 7.664,40-TL | 7.664,40-TL |
| Yıllık Gelirin %5'i: | 7.200,00-TL | 1.200,00-TL |
| İndirilebilir Sigorta Primi: | 6.600,00-TL | 1.200,00-TL |
Geri Ödemelerde İstisna ve Vergi Uygulaması
Gelir Vergisi Yasası gereği 07/10/2001 tarihi sonrasında aktedilmiş Hayat Sigortaların'da yapılacak geri ödemelerde uygulanacak vergi istisnaları ve yapılacak vergi tevkifatı (stopaj) oranları, Maliye Bakanlığı 13.08.2003 tarih 3 sayılı sirkülerinde belirtilmiştir. Buna göre zorunlu vergi tevkifatı (stopaj) oranları aşağıdaki şekildedir;
- 10 yıl prim ödemeden sigortadan ayrılan veya devir edilen sigortalarda yapılacak geri ödeme (iştira, devir veya vade sonu ödemesi değeri) miktarı üzerinden %15
- Vefat, maluliyet ve tasfiye gibi zorunlu olarak ayrılma durumunda yapılacak geri ödeme değerinin %90'ı üzerinden %10
- 10 yıl süreyle prim ödemiş olmak kaydıyla ayrılma ve vade gelimi nedeniyle yapılacak geri ödeme değerinin %90'ı üzerinden %10 .
Tek primli Yıllık Gelir Sigortaları'nda yapılacak Yıllık Gelir Ödemeleri vergiden istisna edilmiştir. 07/10/2001 tarihi öncesi akdedilmiş Hayat Sigorta poliçelerinde yapılacak geri ödemeler o dönemde geçerli olan Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine tabi olacaktır.
Açıklayıcı nitelikteki bu bilgiler 01/10/2008 tarihinde geçerli olan Gelir Vergisi Kanunu (28/06/2001 tarihinde yayımlanan 07/10/2001 tarihinde yürürlüğe giren 4697 sayılı kanun ile yapılan değişiklikler dahil) çerçevesinde ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. tarafından hazırlanmıştır.
Uygulamada meydana gelecek değişikliklerden dolayı muhakkak vergi konusunda bir uzman görüşü alınmasını tavsiye etmekteyiz.